السيد الطباطبائي ( مترجم : همداني )
207
تفسير الميزان ( فارسي )
پس اين معنا به خوبى روشن شد و هيچ شكى در آن نماند كه ايمان به رسولى كه چنين وضعى دارد و خاضع شدن در برابر رسولى كه كفر و ايمان به وى هيچ ربطى به كفر و ايمان به خدا ندارد ، در حقيقت خضوع در برابر غير خداى تعالى است و شركى است واضح و به همين جهت مىبينى كه خداى تعالى بعد از آنكه يهود و نصارا را توصيف كرد به اينكه مىخواهند با ايمان آوردن به بعضى و كفر ورزيدن به بعضى ديگر ، بين خدا و رسولان او تفرقه انداخته ، راهى وسط اتخاذ كنند ، اين معنا را خاطرنشان مىسازد كه اينها با اين روش خود كافر حقيقى هستند : * ( « أُولئِكَ هُمُ الْكافِرُونَ حَقًّا » ) * ، و سپس تهديدشان كرده و فرموده : * ( « وَأَعْتَدْنا لِلْكافِرِينَ عَذاباً مُهِيناً » ) * « 1 » . * ( « وَالَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّه وَرُسُلِه وَلَمْ يُفَرِّقُوا بَيْنَ أَحَدٍ مِنْهُمْ . . . ) * تا آخر آيه سوم » بعد از آنكه يهود و نصارا را كه بين خدا و رسولانش تفرقه مىاندازند تكفير كرد و فرمود : كه اينها به خدا و رسولان او كفر مىورزند ، در مقابل آنان نام طائفه اى ديگر را مىبرد كه مثل آنان نيستند تا تقسيم اطرافيان بحث تمام شود ، و آنها كسانى هستند كه به خدا و همه رسولان او ايمان دارند و فرقى ميان اين رسول و آن رسول نمىگذارند . و بايد توجه داشت كه در سه آيه مورد بحث چند التفات به كار رفته ، نخست در آيه اول كه خداى تعالى غايب فرض شده بود التفاتى از غيبت ، به تكلم با غير ( ما ) در آيه دوم كه مىفرمايد : « ما براى كافران چنين و چنان كردهايم » و سپس التفاتى به خطاب به رسول خدا ( ص ) در جمله : * ( « أُولئِكَ سَوْفَ يُؤْتِيهِمْ أُجُورَهُمْ » ) * « 2 » و بعيد نيست وجه اين التفاتها اين باشد كه خواسته است كيفر كفار را به خود گوينده ( كه خداى تعالى است ) نسبت دهد تا از نظر لحن گفتار در دل شنونده مؤثر بيفتد ، چون چنين لحنى مؤثرتر از آن است كه كيفر را به غائب نسبت دهد و بفرمايد : « خدا چنين و چنانشان مىكند » . التفاتى هم كه در آيه دوم واقع شده ، اين فائده را افاده مىكند ، چون خطاب را متوجه رسول خدا ( ص ) كردن آنجا كه سخن از وعده جميل است و رسول علم دارد به اينكه اين وعده وفا مىشود خود مفيد اين معنا است كه وعده مذكور قريب الوقوع است .
--> ( 1 ) و ما براى كافران عذابى خوار كننده آماده كردهايم . ( 2 ) اى پيامبر ! اينها كه به خدا و همه رسولان ايمان دارند خدا به زودى پاداشهايشان را مىدهد .